فریاد رسای لاله خاموش مباد

چهارمین جشنواره استانی شعر دفاع مقدس خوزستان با عنوان "خاکریز ماه" به همت اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس  خوزستان و حوزه مقاومت بسیج شهید اسکندری شهرداری اهواز در تالار معلم اهواز برگزار شد.

مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس خوزستان:

تجلی ارزش های متفکرانه ی شاعران ماندگار می شوند

در این جشنواره که سردار باقر زاده رییس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس، محمد صفری سرپرست شهرداری اهواز، مسعود حمیدی نژاد معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان، عوض زاده رییس حوزه هنری خوزستان و جمعی از شاعران و علاقه مندان به شعر و شاعری حضور داشتند، مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس خوزستان در سخنانی به سابقه ی طولانی شعر و شاعری در ایران زمین اشاره کرد و گفت: شعر در ایران زمین از سابقه‌ای طولانی برخوردار بوده و تملق‌گوی پادشاهان و مادیات نیز نبوده است. در جای جای ایران شعر و شاعران و نویسندگان طلایه‌دار و منجی و بلندگوی ارزش‌ها بوده‌اند. به ویژه در هشت سال دفاع مقدس شعر و مقاومت با تهییج و بیان شجاعت‌ها و حماسه‌ها همیشه همراه رزمندگان بوده است.

سردار حبیب سعیدفرافزود: تولد شعر دفاع مقدس در کنار رزمندگان همیشه منادی ارزش‌ها و ولایت بوده و ضمن نکوهیدن ظلم و تعدی و تجاوز، ارزش‌هایی چون شهیدان و ولایت و اسلام را تببین کند و در نسل جنگنده هشت سال دفاع مقدس نیز تاثیر بگذارد.

وی گفت: عشق آیینه تجلی انوار قدسی است که معمولا در شاعر پرورش می‌یابد. عشق اگر در شاعر بتراود، تابشش آیینه‌ای از انوار خدایی است. هم اکنون که 22 سال از دفاع مقدس گذشته است، می‌بینیم که به دلیل همان انوار خدایی که در دل شاعران دفاع مقدس پدید آمده است این اشعار نه تنها کم نشد که روز به روز افزایش یافته و این فرهنگ به نسل‌های آینده منتقل شده است و این چیزی جز خلوص شاعر نیست. وقتی که ارزش‌ها در تفکر و ذهن شاعر تجلی کند قطعا ماندگار می شود. چرا که به یک معدن لایزال خداوندی متصل است.

سعیدفر اظهار امیدواری کرد: این کنگره‌ها هر چه بیشتر و بهتر در طول سال‌های متمادی ماندگار باشند و ارزش‌ها و روحیه‌ها نیز در قلب های جوانان و نوجوانان پرتوافکن باشد.

وی افزود: آثار رسیده به این جشنواره رشد 30 درصدی نسبت به کنگره سوم دارد و امیدواریم در کنگره‌های بعدی آثار جدیدتر و بهتری از لحاظ کمی و کیفی دریافت کنیم.

رییس دفاتر استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خوزستان:

برگ برگ دفاع مقدس را به اهل هنر عرضه کنیم.

در ادامه این آیین حجت‌الاسلام سید محسن شفیعی، رییس دفاتر استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خوزستان در سخنانی با اشاره به این نکته که  پیروزی انقلاب اسلامی مفاهیم بزرگی را احیا کرد اظهار داشت: دفاع مقدس فصل نویی در این حادثه بزرگ گشود.

ما بسیاری از مفاهیم را که به جز در کربلای حسینی از آن‌ها تصویر و ترسیمی نداشتیم در دفاع مقدس شاهد بودیم. شاید اساسی‌ترین نکته این است که عظمت دفاع مقدس در حرکت متدینانه و مبتنی بر باورهای دینی و از همه مهم‌تر با سکان‌داری و تائید یک فقیه عادل جامع‌الشرایط بزرگوار بود. یکی از جلوه‌های ارزشمند این دفاع بزرگ ما همراهی جامعه هنری معتقد به ارزش‌های اسلامی در طول این سال‌ها بوده است.

سید محسن شفیعی گفت: در طول سال‌های دفاع مقدس هم زمان با آن چه در جبهه‌های خون و شرف در کشور گذشت حضور شاعران در جبهه‌ها و تشکیل کنگره‌ها در جبهه‌ها یک حضور تحسین‌برانگیز است. تشکیل این جلسات و جشنواره‌هایی از این دست نباید به یک روال معمول و متعارف تبدیل شود. حرکت‌های تکراری در عین حال که خالی از تاثیر نیستند بسیاری از مواقع دستاوردهای آن‌ها حداقلی است که نباید به این قانع شد.

او افزود: جشنواره‌های دفاع مقدس در حوزه شعر و ادب باید از حالت عمومی فاصله گرفته و مصداقی، موردی و حادثه‌ای شکل بگیرند. ما حوادثی را در این سال‌های هشت‌گانه شاهد بودیم که نباید گرد فراموشی بر آن‌ها حاکم شود. در همین استان در هشت سال دفاع مقدس حرف‌های زیادی وجود دارد که اگر در قالب هنر قرار نگیرند، به نسل‌های بعد انعکاس پیدا نمی کنند.

بعد از گذشت سال‌ها از دفاع مقدس نیازمند داریم که دفاع مقدس را برگ برگ به اهل هنر عرضه کنیم. شاید این یک مسؤولیت سنگین برای بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس خوزستان باشد که تصویری از آن چه که بر مردم گذشت را به آنان عرضه کند.

رییس دفاتر استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خوزستان در ادامه افزود: جشنواره دفاع مقدس باید هر سال یک حادثه را به تصویر بکشند و ابعاد آن را نیز به نسل جوان بازگو کنند. امام خمینی (ره) در پیام تاریخی و ماندگارش به جامعه هنری و هنرمندان ترسیم مظلومیت ملت ایران در تلاش برای اسلام ناب محمدی را یک وظیفه اعلام و هنر متعهد را هنری همراه با درد و در خدمت انعکاس دردها و مظلومیت‌های ملت ایران بیان کردند.

او بیان کرد: توجه به خوزستان در منظومه دفاع مقدس به ویژه برای جامعه هنری خوزستان یک تکلیف است. دفاع مقدس در خوزستان دیده شد اما خوزستان در دفاع مقدس چه طور؟ استانی که امام (ره) بر پیشانی آن نشان افتخار نصب کرد و فرمود: "خوزستان دین خود را به اسلام ادا کرد" آیا نباید به آن ادای دین کرد؟

استاد جواد محقق:

کلام قادر نیست عظمت جنگ را در شعر و ادب و هنر تجلی بخشد

استاد "جواد محقق" شاعر، نویسنده و روزنامه نگار سومین سخنران این جشنواره بود که به بررسی تجلی عظمت جنگ در شعر و ادب و هنر کشورمان پرداخت و گفت:" اصولن کلام قادر نیست که چنین وظیفه ی بزرگی را (تجلی عظمت جنگ در شعر و ادب و هنر) به کمال و انجام برساند. مگر ما توانستیم حادثه بزرگ عاشورا را - که در یک روز خاص اتفاق افتاد- در شعر و ادبیات و هنر تجلی بخشیم؟ با وجود همه ی توانمندی های شما دوستان شاعر و ادیب، ولی زبان و بیان الکن ما قادر نیست این حوادث را به تنهایی به نمایش بگذارد.

مدیر مسوول مجلات رشد با اشاره به تحمیل جنگ از سوی عراق و استکبار علیه ایران افزود: نه این جنگ نخستین جنگ بود و نه آخرین آن. قطعن این قطعه از سرزمین کشورمان به خاطرشرایط خاص و دیگر دلایل همواره در معرض تهاجم دشمنان اسلام و ایران قرار دارد.

دبیرعلمی هجدهمین کنگره سراسری شعر دفاع مقدس افزود:" در تاریخ جنگ های متعددی اتفاق افتاده است. اما با نگاه به پشت سر، می توان دریافت که ما هیچ اثر ادبی درخور توجه ای هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی در آن جنگ ها ندیدیم. این در حالی است که ما هم شاعر و نویسنده داشتیم و هم آثار ادبی متعددی آفریده شد که تنها آثار باقی مانده درباره ی این جنگ ها (به جز جوابیه های علما و ابیاتی از شاعران) از تعداد انگشتان یک دست تجاوز نمی کند. اما از سال های آغازین دفاع مقدس ملت ایران، آثار مختلف و ارزشمندی خلق شدند به گونه ای که امروزه تعداد 8 هزار عنوان کتاب در خوزه های شعر، داستان، رمان، خاطره و ... پدید آمده است که اگر تعداد یک دهم این آثار ماندنی باشند، اتفاق بزرگی افتاده است و نسل های بعدی خواهند توانست بخشی از این آثار را ترسیم کنند.

***

گزارشی از چهارمین جشنواره شعر دفاع مقدس خوزستان(خاکریز ماه)؛

فریاد رسای لاله خاموش مباد

نخستین شاعری که توسط "وحید کیانی" شاعر جوان و مجری مجرب و خوش صدای خوزستانی به پشت تریبون چهارمین جشنواره شعر دفاع مقدس خوزستان فرا خوانده شد، استاد "محمد شیدای دزفولی" بود که فراز اول را در مکتب اسلام، رنگین بودن خون سجاده ی حق طلب عنوان کرد و گفت: "پای طلب در عرصه ی ایمان نهادیم/ از خیبری دیگر در دیگر گشادیم." که "سیروس مختاران" از بهبهان آمد و گفت: "آفتاب می گرید، ستاره می گرید، ماهتاب می گرید، چشم آب می گرید/" اما "سید محمد مهدی شفیعی" شاعر و طلبه جوان با اشاره به این بیت (گر چه نه پلاک و نه جسد می بینیم/ بعد از تو هنوز مستند می بینیم) ندا داد: "هر هفته دوشنبه ها 90 می بینم!" وی همچنین از آمدن رد پگاه بر پهنه شب خبر داد و گفت:" از پهنه ی شب رد پگاه آوردند/ صد یوسف افتاده به چاه آوردند/ یک قافله خورشید به خون آغشته/ امروز به "خاکریز ماه" آوردند./"

بعد از این که "احمد رضا کیماسی" رو به میعاد گاه شهیدان کرد و انوار سخن اش را تاباند: "ای شهیدان که خون پالا شدید/ تا ثریا از زمین بالا شدید/ لاله رنگین از گل روی شماست/ چشم نیلوفر به گیسوی شماست/"، "محمود طیب" از بهبهان با به دست گرفتن میکروفن از مردی که خاکستری بود خبر داد که از برج ویران می آمد. مردی که خرد و خراب و خمیده بود و تصویر ویران تری از خود بر جای گذاشته بود.

اما "منتصر درویشی" از آبادان از پشت کردن تمام شهر به او خبر داد و از چراغ های خیابان که بلند می خندند. که "محمد زبیدات اصل" از سوسنگرد  خطاب به حاضران گفت: "جنگ است! اما ساعت روی قرار دیروزی و چهار دیواری اتاق/ و حوصله ی امروز خوابیده است/ و دخترم که از پشت پنجره پیراهنش/ به تانک ها زل زده/ چشم هایش موجی می شوند."

"زبیدات اصل" که با تریبون خداحافظی کرد، "اختر سررشته دار" از هفتکل، یادی از نخل های سربریده کرد:" به زمین به خاک جبهه به غروب سجده کردم/ به نخیل سر بریده و به چوب سجده کردم/"

نوبت به رضا علی پور که رسید ، رو به حاضران التماس دعا داشت: " بیا دوباره به اقلیم اشک برگردیم/ به طرح تازه ی تکریم اشک برگردیم" که " مرتضی پارسا" شاعر مجموعه شعر "سطرهای پایانی" در پاسخ گفت:" سال، سال خشک بود آسمان ضعیف تر/ مردهای ناامید خوارتر، خفیف تر/ آسمان دهکده از همیشه تیره تر/ شاخه های بی ثمر تردتر نحیف تر" ولی "میلاد دیناروند" از شوش دانیال از پیکری که بغضی از زلزله است و پشت شیشه ای که نفس های اش را می دزدند خبر داد تا " "غلامرضا کاج" از دزفول بیاید و این گونه نوید دهد:" جز پرچم سبز عشق بر دوش مباد/ فریاد رسای لاله خاموش مباد/ در دید تمام راهیان شب قدر/ راه شهدا دمی فراموش مباد"

بخش دوم شعر خوانی در بعدازظهر 27 آبان ماه، با دعوت از "عباس آتشی" ادامه یافت. آتشی از گمشده اش گفت و از سال های رفته و خانه هایی که در کوچه، چند طبقه شده اند و حتا بنگاه محله شان نیز چشم به خانه ی آن ها دوخته است!" آتشی که نشست، " فرهنگ دشتی" از شادگان برخاست و فریاد برآورد:" گلویت قصه با شمشیر می گفت/ تنت از ماجرای تیر می گفت/ شهادت می دهم عطر نبردت/ زمین و آسمان تکبیر می گفت" اما "کوثردامتین" از دزفول کم سن و سال ترین شاعر این آیین که تنها 8 سال داشت، از رزمنده ای سخن گفت که که به سفر رفته است."

"حمید رضا اکبری شروه " اگر چه جنگ را دیده اما صاحب مجموعه شعر " شنیده بودم جنگ" است! او به سراغ دمام و سنج رفت و و فضا را به بوی محرم عطرآگین کرد:" دمام و سنج این جا تکیه ی محرم است/ خط از همین جا آغاز می شود/ و پشت به خیمه ها فاصله توضیح می دهد/ چشم ها را بسته دوست دارد/ دنبال سایه اش دراز می کشد" بعد از اکبری،  "حبیب اله بهرامی شهنی" که مولف مجموعه شعر " عاشقانه های جنوبی" است، و سال های سال در وادی روزنامه نگاری نیز قلم و قدم زده و هنوز هم می زند، چند رباعی از رباعیات جنگ اش را خواند و جای خود را به خواننده ای به نام "دهباشیان" داد .

"وحید کیانی" بعد از این که یادی از زنده یاد قیصر امین پور کرد، شعری از خود خواند و اعلام کرد: این شعر از خودم بود که مورد تشویق حاضران در جشنواره قرار گرفت. چرا که بعد از فراخوان شاعران برای شعرخوانی ، شعر کوتاهی از شاعران معاصر قرایت می کرد تا مخفل شعرقبل از قرار گرفتن شاعر در پشت تریبون در وادی سکون قرار نگیرد.

" محمود صفارزاده" که به جایگاه فرا خوانده شد، آمد از سردار سربریده از خنجر که به تنهایی نشسته بگوید و از لبخندی که از روی غصه بر جماعتی رسوا می زند" و چه خوب هم گفت و زد و سرود. اما "اردشیر زاهدی از گتوند" به سراغ کوچه های خاطره رفت و عاشقانه گفت: " وقتی که یاد می کنم از کوچه های تو/ بی اختیار می شوم از خود برای تو/ نام تو قند در دلم آب می کند/ خرما نمی رسد از حلاوت به پای تو" که "سید صدیقه هاشمی" از بهبهان آمد و گفت: " کبوتر که باشی می دانی / فاصله تا آسمان یک پر زدن نیست/ یک پرپر زدن است"

"داس مرداد به تنهایی گندم که رسید/ کوه دریا شد و دریا به تلاطم که رسید/" این بیت را " افرا عسکریان" از ایذه سرود و میکروفن را در اختیار " ایمان عباس پی" از اهوازگذاشت تا او چنین بسراید:" و پشت پنجره هایی که بی تو پژمردند/ سپیده سر نزد و انتظارها مردند" اما "مصطفی سمندی" از رامهرمز عقیده ی دیگری داشت:" تویی که با نفس غنچه می پری از خواب/ و جرعه جرعه غزل می کند تو را بی تاب/ پناه پنجره در شان شانه های تو نیست/ تو را دمی خدا برد بر دریچه ی مهتاب"

"سعید باجوند " از آبادان وقتی پشت تریبون قرار گرفت، به سراغ پاییز رفت و شعر چند صد بیتی اش را قرایت کرد، حاضران دریافتند که باید صدای خشش خش او را بشنوند، چرا که این شعر را برای دل من تو او و ما شما ایشان سروده است" در حالی که "اصغر رضایی گماری" از گتوند  رو به جمعیت که رو به کاهش می رفت، اظهار داشت: " فرقی نمی کند تیز باشد یا کند/ یوسف که باشی / دست ها به دیدنت بریده خواهند شد، " که رحمت ا... برمکی" سینه سپرکرد و گفت:" آنان در تیر رس شهاب سنگ ایستادند/ آفتاب از قطره قطره رگانشان گذشت و ما در امتداد رنگین کمان به راه افتادیم"

بعد پایین آمدن برمکی، " محدثه الماسی" بالا رفت و از سوختن خیمه ها در اعماق چشمی شعله پوش گفت و کاروانی که می رفت و بار خورشید بر دوش داشت." پرنده ی شعر که روی دوش "سعادت" شاعر اهوازی نشست، با سوز و گداز از حاضران خواست: کسانی که جان خود را در ره معشوق دادند مرده مپندارید، که زنده اند. اما خانم" بنی نعام" صحبت دیگری داشت:" مردی که تنها یکه می جنگید در جنگ/ دور و برش قومی که می ترسید در جنگ/ در گرد و خاکی که به پا می شد درآتش/ هر کس خودش را ذره ای می دید در جنگ/"

"علی داودی" که به همراه "استاد جواد محقق" از تهران بزرگ، میهمان این جشنواره بودند بنا به درخواست مجری که از تسلط بسیار خوبی برخوردار بود، برای شعر خوانی دعوت شد تا او چنین بسراید:" شهید مانده دلم بر مزار زیستن ام/ چه قدر زنده بمانم چه قدر جان بکنم/ چه قدر جامه از این آب و خاک پوشیدم/ چه سال ها که شد این آب و خاک پیرهنم/"

بعد از حاج "بهروز میرسلیم" که از چکاچاک شمشیرها خبر داد "محمد علی ترابی" از راهب کلیسا خواست که کم تر ناقوس را بنوازد و یا اصلن صدایش را خاموش کند! اما استاد "سلیمان هرمزی" شاعر و داستان نویس و پیشکسوت شاعران دفاع مقدس که 8 سال جنگ را در کنار رزمندگان جان بر کف به سر برده است، پشت تریبون رفت و در این محفل که فضایی عاشقانه و عارفانه به خود گرفته و دیگر به انتهای خوانش شعر رسیده بود، ازعشق گفت:" عشق یعنی به یاد تو بودن/ از تو گل گفتن و گل شنودن/ ساقه ی سبز بابونه گشتن/ معنی ساده ی پونه گشتن..."

معرفی برگزیدگان و رونمایی از دو مجموعه شعر

چهارمین جشنواره شعر دفاع مقدس در سه بخش دفاع مقدس، عاشورایی و مقاومت فلسطین و لبنان برگزار شد.

در این جشنواره 390 اثر از 110 شاعر به دبیرخانه جشنواره رسید که توسط داوران جوان "علی بهرامی"، "مرتضی حیدری آل‌کثیر" و نیز "محمد جوروند"، مورد بررسی قرار گرفتند و در نتیجه در بخش دفاع مقدس "محمود طیب" و "صدیقه هاشمی" از بهبهان و "افرا عسکریان" از ایذه به ترتیب مقام اول تا سوم را از آن خود کردند.

در بخش عاشورایی "علی‌اکبر لطفی" از شوش، "محدثه الماسی" از اهواز و "مصطفی سمندی" از رامهرمز  اول تا سوم شدند.

در بخش مقاومت فلسطین و لبنان "مرتضی پارسا" و"محمدمهدی شفیعی" از اهواز و "محمد زبیدات‌اصل" از سوسنگرد مکان های نخست تا سوم را کسب کردند.

از سوی دیگر، "اصغر رضایی گماری" در بخش عاشورایی و "محمود صفارزاده" از شوش در بخش مقاومت فلسطین و لبنان و "منتصر درویشی" از آبادان در بخش دفاع مقدس و "کوثر دامتین"، شاعر هشت ساله از دزفول، در بخش کودک و نوجوان به عنوان شایستگان تقدیر معرفی شدند.

در این جشنواره از دو مجموعه شعر دفاع مقدس با نام‌های "شنیده بودم جنگ" سروده حمیدرضا اکبری "شروه" و " عاشقانه‌های جنوبی" سروده حبیب‌اله بهرامی "شهنی" رونمایی شد.